De here de here
Ma hiş di serê te de heye ku bifire
De here de here
Nahlet li şeytanê te were
De here de here
Xwe fahş neke û venegere
De here de here
Bi ser dimsê de dew venexwe
De here de here
Ker jî wek te ne ker e
De here de here
Serî bi hêlekê qûn bi hêlekê ve dihere
De here de here
Lêvên te gewher pozê te gulover e
De here de here
Ez bi heyrana çiçikên te me
De here de here
Wê qûnê bihejîne û here
De here de here
Serê çiçikê te gulover e
De here de here
Çiçikên xwe bileqîne û here
De here de here
Li ber xwe binêre û here
De here de here
Pêlî gû neke û li ser re here
De here de here
Tu çû jî li dora xwe nenêre
De here de here
Bila ew çavê xezalî li çavê kesî negere
De here de here
Ji bo te karim tilîkekê bavêjim qûna mele
De here de here
Eman xwe bistirîne ji mele
De here de here
Siwar neyê li kerê li ber mele
De here de here
Xwe nexe nav lepên mele
De here de here
Apê mele avê li te venaxwe welle
De here de here
De here û qet venegere

Berî berdana ji Roj tv, Hoşeng egîdê mêra bû û çawa diket parastinê û pesnê wan camêran dide. Bi telaq meriv  pê dihisya ku hestiyên baş ji Hoşeng re davêtin û pişta wî baş miz didan.

Lê xwedê bi tenê dizane bê çima Apociyan bera Hoşengê me da.

 Pirs:

Gelo hestiyan nema têra wî dikir?

Guzlik  xerabû û çavên wî dilîstin? 

Di rêya Apê xwe Emer Osê de meşiya?

Yan jî birçî ma û roviyên wî bi heve zeliqîn û perê Apociyan nema têra wî dikir?

Min xeber da sîxurên Lotikxanê li  welatên Eurûpa ku li dîroka biraderê min Hoşeng bipirsinç

Ez rastî meta wî ya ku berê di nav Apociyan de bû hatim. Wê got: „Bi telaqê mêrberdanê min berê jî got û heya ez bimrim jî ezê vê bêjim; Hoşeng sîxurê dewleta Sûrî ye û apê wî Emer baş vê dizane wî.“

Sîxur û nivîskar, ev tiştekî ecêbe ne wisa?

Wekî din jî ji min re hat gotin ku Apociyan ji Dirbêsiyê û heya bi Belcîka alîkariya Hoşeng kirine û ew anîn Eurûpa û di telfizyona xwe de xebitandine û mîna marê têr mişk lê kirine, zikê wî di Roj tv de bûbû mîna hebanê û malneketo mîna zihakî lê hatibû, nema têr dixwar.

Ica camêrê Apociyan mecbûr bûn ku berdin wî, yan jî divê salê du caran ji bo xatirê Hoşeng li nav milet bigeryana.

Çi çêbû ku niha Hoşeng heram zadiyan dike û dev davêje vir û wir?

Ji qewlê meta wî Ronahî ve, gelo Beşar sozin jêre dane û dixwaze wî bike wezîrê rewşenbîrî?

Ji xwe apê wî Ermer xwe amade dike ku bibe cigerê Beşar. De pîroz be yabo ev terfî pîroz be.

Berî ez ji bîr bikim, bi xwedê ez pir li ber Hoşeng ketim gava ji merasîma şehîd Xebat Dêrik berdanê. Hoşeng çi bêje gereke muezez û mukerem be ji ber nivîskarên Kurdan berxikê Xelîfe ne, çi jî bêjin pêwiste partî bêjin ser sera ezbenî.

Yanî gerek di dawa partiyan de rûnin û bi riha wan bigrin dîsa jî bêjin ser sera ezbenî…

ahmedeberazi@yahoo.de

1: Hêdî hêdî ji xwe re mirîdan çêdike da ku rêxistineke ne pir fahş û ne pir cahş ava bike.

2: Ji bo biratiya kurd û tirkan zexmtir û xurtir bike hewl didin.

3: Ji bo navê sîtkoma xwe ya bi navê “cîran cîran” ku di TRT6 ê de diweşe biguhere û bike “cîran cîran xwedê min neke cîranê wan û min nexe pirika wan”

4: Pere û kariyerê hemû nirx li ber çavê wî reş kirine, lewma jî hewl dide ku bi dek û dolab û bi fen û fût her çar lingên kursiya kordînatorê giştî yê TRT6 ê Fethullah Kirşan bişkîne û li dewsa kursiya wî merşekê deyne û çarmêlkî li ser rûnê.

5: Dilê wî heye di hilbijartinên şaredariyê de bibe namzetê seroktiya şaredariya Amedê, lewma jî hêz û piştgiriyê ji ekîbê dixwaze.

6: Di navbera paşeroj û pêşerojê de asê maye, lewma jî ro lê bûye şev, şev jî lê bûye ro. Ekîb kom kiriye da ku bi ser hişê xwe ve were.

7: Ji hevbajariyê xwe Mahsûn Kirmizigul sûd wergirtiye, lewma jî bang ekîbê kiriye da ku li ser cahşên nûjen filîmekî çêbike.

Kî pirsa me rast bibersivîne, wê Stand Upê hin kurdan Mûrat Batkî belaş ji wan re henekan bike. Lê hûn ê pê bikenin an nekenin, em ne kefîl in…

Min heta nuha nebihîstibû, min nuh bihîst. Gelkî kêfxweş bûm.

Wek tê zanîn bûyera herdu Saîdan(Saîd Kirmizitoprak û Saît Elçî)di dîroka kurdan ya nêz da trajediyeke pir mezin e.

Herdu Saîd û du hevalên Dr. Şivan(Çeko û Brûsk)di sala 1971-ê da li başûrê Kurdistanê, di nava şoereşê da bi rengekî trajedîk hatin kuştin.

Ev cara pêşî ye, 40 sal piştî şehadeta Dr. Şivan, hin hevalên wî yên têkoşînê, dost, nas û hemşeriyên wî bi civîneke wiha vî serokê miletê kurd yê mezin bibîr tînin.
Bi vê bîranînê tiştekî pir baş û di cîda kirine, ez wan pîroz dikim.

Dr. Şivan, mirovekî zana, dûrbîn, cesûr, kurdperwerekî canfîda û şoreşgerekî bêhempa bû.
Heta nuha li bakurê Kurdistanê serokekî di çap, kapasîte û meznayiya wî da derneketiye.
Dr. Şivan merivekî pir û pir mezin û hêja bû.

Di dawiya salên 1960-î û destpêka 1970-î da li bakurê Kurdistanê li hemberî dewleta Tirk dana biryara şerê çekdarî ne karê her mêrî bû. Wê demê kesî newêrîbû bigota kurd.

Di sala1970-î da di civînên partiyê da axaftina bi kurdî na karê her kesî bû. Ji bo girtina biryareke wiha zanîn û kurdperweriyeke pir kûr lazim bû.

Di sala 1970-î da berdana tuxtoriyê û derketina serê çiyê ne karê heso û husoyan e, ji bo girtina biryareke wiha, dil û baweriyekeweke bi qasî çiyayê Agiriyê bilind û mezin lazim e.

Loma jî Dr. Şivan merivekî pir mezin bû, zû ji kîsê kurdan çû. Meriv ji bo Dr. Şivan çi bibêje, çuqasî pesnê wî bide hindik e.

Ji bo ku Dr. Şivan bi her aliyê xwe were naskirin dibê dîroknas li ser jiyan, xebat û fikrên wî lêkolînan bikin, wî bi gelê wî bidin nasîn.

Bi şehdadeta Dr. Şivan, miletê kurd lîder û serokekî pir mezin ku heta nuha dewsa wî tije nebûye wenda kir.

Û dewsa wî zû bi zû jî ewê tije nebe.
Ji nava milatan merivên wiha mezin her roj der nayên, ancax ji 100, 200 salî carê kesên wiha mezin dertên.

Ez wisa bawer dikim ku heger Dr. Şivan bi wî rengê trajîk wiha zû jiyana xwe wenda nekira Kurdistan nuha çê bûbû û kurd jî gihîştibûn azadiya xwe.

Heger Dr. Şivan şehîd neketa ne Abdulah Ocalan derdiket û ne jî PKK çêdibû. Ji ber ku ewê valahî nema, şerê çekdarî ewê ji zûda dest pêkiribûya.

Gelê kurd ewê xwedî serokekî mezin û bêqusûr bûya.
Ez bi vê minasebetê herdu şehîdên kurd û Kurdistanê Dr. Şivan û Saît Elçî û hevalên bi wan ra şehîd ketin(Çeko û Burûsk)bi giramî bibîr tînim. Bira gorra wan buhûşt be…

http://zinarexamo.blogspot.com/

Muxtarê Keran: “Ji Tirkan.”

Camêr: “Çima?”

Muxtarê Keran: “Dixwazin me jî asîmîle bikin.”

Camêr: “Çawa?”

Muxtarê Keran: “Ji me re dibêjin heke hinekan ji we re got hûn çi ne, hûn ê bibêjin em kûçik in, an na em ê we bixesînin!”

Camêr: “Wê çaxê ji niha şûn de hûn ê bireyên.”

Muxtarê Keran: “Na. Min ji wan re got, hûn a rast bixwazin ji me ji kûçikan ê nêzîkî we em in. Ya din jî di zimanê Tirkî de nabe peyvek bi tîpa “h”yê dest pê bike, ev qeydeyek rêzimanî ye û dema kûçik direyên, dibêjin “Hawhaw! Hawhaw!…” Lewma jî hûn bi ya min dikin ji xwe em û hûn wek hev in û em birayên hev in. Herin kûçikan asîmîle bikin…”

Camêr: “Encam?”

Muxtarê Keran: “Me li hev kir. Wê dest me nedin, lê bila di navbera me de be, wê gû ji kûçikan bikşînin heta wan fêrî zirezirê bikin.”

       Xelîl qirqilî reng lê çû, soro moro bû. Yekî got “ Xelîl beg çi bû? Tu çima aciz bûyî geloş? “ Xelîl got “  Tiştek tune .“ Lê rewşa Xelîl qe wilo nedigot, bi hêrs bû. Xalê Sidîq bi me re  suhbet kir, çay vexwar û xatir xwest çû.

       Me gazî Xelîl kir hela çi bûye çi qewimîye ku hêrs bû. Xelîl hat, bêhn lê çikyaye, fişe fişa Xelîl e, got “  Ji bo xwedê ev Sidîq dîn e an xirifîye gelo! Qe ji temenê xwe jî fedî nake ! Hatîye ji min re dibê “Bira bila mirov  qûnek be lê ne keçel be, qûnekî tê veşartin lê keçeltî nayê veşartin ne wilo “ Lêbûm min lêxista, ji bo xatirê we min xwe girt “

Me ber dilê Xelîl da, aram bû, werhasil.

   Bi sê telaqê bêfitû,   hemû dinya  di derbarê Kurdan de “ qûnektîya” dewletên dagirker zane  lê vedişêrin. Wê ew roj were dewletên dagirker bê derpê bimînin  û hemû cîhan qûna wan  bibîne çito qûnek in. Ewil dora Surîye, paşê di rêzê de Îran û Virko heye, dem dema tillîlî ya Kurda ne, we got çi cîgerim !…

Gelî arqedaşlera, îro birê min tiştek ji min re got, birastî pir li zora min çû . Birê min got:” Kuro Nêrekerê Colemêrgî, tu zanî Tirko çi ji Kurdan re dibêjin?”

Min got ne wila!

Got: “Wele dibêjin di dema xwe de hejmarek Tirk çûbûn çiyê û li çiyê jî pir berf bariye, dema ku meşiyane piyê wan di nava berfê de KURTE KURT kiriye , yanî dema meşiyane ev deng ji piyê wan hatiye û wan Tirkoyan Li ser wî esasî navê xwe kiriye KURD , (YANÎ LÊKOLERÊN TIRK EV TIŞT KEŞIF KIRINE Û GIHIŞTINE ENCAMA KU KURD TUNENE, KURD  TIRKÊN ÇIYAYÎ NE)”

Gelî hevalan , min jî wek lêkolerê LOTIKXANÊ dest bi lêkolînê kir, vir de wêde, ser erd û bin erd , alahwekîl, min pir xwe westand û di encama lêkolînê de min derxist ku ( TAM BERÛVAJÎ KURDAN NAVÊ TIRKAN LÊ KIRIYE).

EV JÎ ENCAMA LÊKOLÎNA ME YE GELÎ DOSTAN

Li gor axaftinên rûsipîyan, dibêjin (DI DEMA XWE DE KOMEK KESÊN NENASKIRÎ HATINE KURDISTANÊ. KURDAN JÎ EW GIRTşNE Û JI BO KU WANA CEZA BIKIN (HAA MIN HIZUR BAZDANE SER WAN  Û DI DEMA XISTIN Û DERXISTINÊ DE TIR JI QÛNA WAN BERDANE). JI WÊ DEMÊ VIR VE NAVÊ WAN KIRINE TIIIIIRKO. LÊ LI GOR DEMÊ NAVÊ WAN HATIYE GUHERTIN Û BÛYE TIRK , YANÎ MODERNÎZE BÛYE) …….

Ji ber hinek pirsgirêkên teknîkî û ewlekarî, emaîla me lotikxane@hotmail.com hew dixebite. Hûn karin nivîs û lotikên xwe bisînin ser vê emaîlê.

lotikxane@web.de

Bi rêz û silavên germik û nermik

Lotikxane

 Fikret Ertek û Rûken Bağdu Keskin

Pit-boqsor / Çalı bülbülü / Cercotrichas galactotes / Rufous bush robin  

Bet / Toy / Otis tarda / Great bustard

Çixik / Çulluk / Scolopax rusticola / Eurasian woodcock  

Zirzûl / Ak karınlı ebabil / Apus melba / Alpine swift

Şalûr / Şalûl/Arıkuşu / Merops apiaster / Bee-eater

Cîq / REŞÊLE / Sığırcık / Sturnus vulgaris / Starling

Me di Lotikxanê de di beşê „ Bavê Jîndar“ de li ser faydeyên xebitandin û kêrhatîyên riwakan/nebatan agahîyên berketî radigehandin we. (Û ew ê her  bidomin.) Lê niha jî em dixwazin di (DERMANXANA XWERISTÊ ) de  li ser cûreyên, vîtamîn, mîneral, proteîn, karbonhidratan û vatinîyên wan, di kîjan xidayan de çiqas hene û dema di bedenê de kêm an jî zêde bin, dibin sedemê kîjan arêşeyan we agahdar bîkîn.

Madeyên ku xidayan pêktînin û ji bo jiyana mirovan hewceye  dibin şeş beş. 1 Cureyên vîtamîn 2-Mîneral 3-  Karbonhîdrat 4-protein 5- rûn û 6- av.    

Vîtamîn û mîneral di bedenê de dibin alîkarê şixulandina proteîn, rûn û karbonhîdratan.

Bi awayekî dibin madeyên navgîn û taybetîya wan ya piştgirî û paraztinê heye. Tenduristîya bedenê pêk tînin.  Vîtamîn û mîneral pirtirîn di nav fêqî û dikakan / zerzewatan de peyda dibin û ji alîyê pisporan de standina wan ya suriştî / xwezayî/ tê amoj (tavsîye) kirin.

CÛREYÊN MÎNERALAN

Sifir/Paxir (Cu) 

Sifir yek ji wan mîneralane ku ji bo nûbûna tevn û vitamîn C di kezebê de depo dibe. Faydegirtinê hesin pêk tîne. Sifir taybet ji bo rîşî/ reh/ damaran gelek giring e. Heke di bedenê de kêm bibe, dibe sedemê nexweşî û qirîzên dil, bêxwînî, nexweşîyên cild.  Sifir bedenê ji hemû cureyên nexweşîyan diparêze.

Madarê sifir di 1oo gramên  hinek cûreyên xidayand de weha ye.

Di mêlaka çêlekan de 3,5 milîgram, di çîmê genim de 1,30 mîlîgram, di gûzê de 1,oo milîgram, di lobîyên (fasûlîyên) hişk de o,90 mîlîgram, di qeysîyên hişkkirî de o,62 mîlîgram, di nîskê de o,50 mîlîgram, di lîmonê de 0,40 mîlîgram, di bindeqê de 0,90 mîlîgram, di behîvê de 1,oo mîlîgram, di sibitê /tere de 0,56 mîlîgram e.

Bîzmut (Bî)

 Mîneralek taybet ji bo arêşeyên anjîn, alûgûhîşk /alok / bademcik, larejît, farenjît yên qirikê bi fayde ye.

 Ev mîneral ji bo nexweşîyên şewbê û sermagirtinan tev li dermanên dilopîn dibe û  hêza wan ya zûtir başkirinê pêk tîne.

Bor (B)

Bêxwewîyê  ji holê radike û di bedenê de dengeya fosforê pêk tîne. Hewcedarîya bedenê rojane bi qasî 20 mîlîgraman e.

Brom (Br)

Taybetîya bromê jî wek ya borê ye, bandora wê ya rakirina bêxwewîyê heye. Ev mîneral rista/ sîstema sînîran aram dike. Brom bi qasê ku bedena me hewceye di tûerd / tûfirengî, bacanên sor/firengî, sêv, gêzer, tirî, gundor/petîx, qeysî /mişmiş, kerefis/ kerevîz, pirese, sîr, pîvaz û di tivir de peyda dibe.

Çînko (Zn)

 Ji bo bedenê mîneralek gelek giring e. Di pêşdeçûn û xwenûkirina bedenê de rolek mezin dileyîze û di her şanik/hucre/malzar a me de çînko peyda dibe. Li hember nexweşîyan berxwedana bedenê zêde dike û faydeyê ji bo dil, mejî û sîstema hilberandinê/ bizir zayandin / pêk tîne. Heke çînko di bedenê de kêm bibe, dibe sedemê weşîna por, pirsgirêkên çerm, nexweşîya sedef, di çavan de peydabûna katarakan û ji holêrabûna sehkirin û hiskirina çêjn û bêhn ê. Herweha dibe sedema zûtir mezinbûna prostat ê (bi taybet li cem zilaman pêşdeçûna hêlikan/gunikan paş dikeve).

Madarê çînkoyê di 100 gr hinek xidayan de weha ye:

Di kepeka hûr de 10,3 milîgram, di lobîyên /fasulî hişk de 5,5 mg, di zerika hêkê de 4,0 mg, di goştê nogon û conegayan de 3,5 mg, di çîmê genim de 2,0 mg, di kelemê de 1,5 mg,  di nîskê de 6,0 mg, di nanê kapek de 5,o mg, di mêlakê /kezeb/cergê reş de 3,9 mg, di kakila gûzê de 2,o mg, di bindeqê de 1,5 mg.

Hesin (Fe)

Hesin dibe alîkarê gewrebûnê û pêşî lêgirtina nexweşîyan. Xebitandina vîtamîn B hêsan dike. Taybet ji bo jinan mîneralek zêde pêwist e. Dema jin dikevin kincan û zêde xwînê winda dikin, kêmasîya xwînê sererast dike. Li hember qebizbûnê, kêmasîyên bêhndan û standinê û ji holê rakirina betilînan/westîyanan pir bi fayde ye. Di bedenê de kêmbûna hesin dikare bibe sedemê penceşêhran. Kirm/kurm/parazît ên rûvikan, xidayên bi tanen, kul û brînên aşikê/mexde hesinê di nava xidayan de kêm dikin. Di xweristê de madarê hesin yê herî zêde di kewza Şprîluana de heye.

Di 100 gramên hinek xidayên din de madarê hesin weha ye:

Di mêlaka/ kezeba çêlekan de 12 mîlîgram,  di kapeka hûr de 10 mg, di nîskê de 4 mg, di mewrûjan (mewîj) de 3 mg, di behîvan de 4 mg, di bexdenozê de 10 mg,  di nok/ nehkê de 7 mg, di lobî/fasulîyên hişk de 7 mg,  di sîyele/spanax ê de 4 mg, di xixik/ alûçe/ hûlûkên xişkkirî de 3 mg e.

Ev agahdarî ji pirtûka Prof. Dr. Ahmet Marankî ya (Di ronahîya ilmê kozmîk de nebatên şifadar) hatine wergêrandin